Zanim zaczniesz
Większość projektu wynika z czterech faktów. Odczytasz je z obecnej rozdzielnicy, szafki licznikowej na klatce albo z umowy z dostawcą energii.
Typowe obwody w mieszkaniu
Jeden obwód na jedno zadanie: oświetlenie, gniazda według pomieszczeń i osobna linia do każdego dużego odbiornika. Tak podzielony jest przykład poniżej.
| Obwód | Wyłącznik | Przewód mm² | Ochrona | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Oświetlenie · salon, sypialnia, przedpokój | B10 | 3 × 1,5 | RCBO 30 mA | Pomieszczenia suche mają wspólny obwód oświetlenia. |
| Oświetlenie · kuchnia i łazienka | B10 | 3 × 1,5 | RCBO 30 mA | Pomieszczenia mokre to osobna strefa oświetlenia. |
| Gniazda w salonie | B16 | 3 × 2,5 | RCBO 30 mA | Telewizor, komputer, ładowarki; ok. 5–6 punktów na obwód. |
| Gniazda w sypialni | B16 | 3 × 2,5 | RCBO 30 mA | Pomieszczenie z więcej niż dwoma gniazdami dostaje własną linię. |
| Gniazda nad blatem kuchennym | B16 | 3 × 2,5 | RCBO 30 mA | Czajnik, mikrofalówka i ekspres pracują jednocześnie. |
| Gniazdo w łazience | B16 | 3 × 2,5 | RCBO 30 mA | Poza strefami 0–2, z klapką bryzgoszczelną. |
| Płyta indukcyjna 7 kW | B32 | 3 × 6 | Własny RCBO 30 mA | Jedna faza: 32 A i 6 mm²; nigdy na obwodzie gniazd. |
| Pralka | B16 | 3 × 2,5 | Własny RCBO 30 mA | Długie cykle w pobliżu wody; co najmniej typ A. |
Oświetlenie · salon, sypialnia, przedpokój
- Wyłącznik
B10- Przewód · mm²
- 3 × 1,5
- Ochrona
- RCBO 30 mA
Pomieszczenia suche mają wspólny obwód oświetlenia.
Oświetlenie · kuchnia i łazienka
- Wyłącznik
B10- Przewód · mm²
- 3 × 1,5
- Ochrona
- RCBO 30 mA
Pomieszczenia mokre to osobna strefa oświetlenia.
Gniazda w salonie
- Wyłącznik
B16- Przewód · mm²
- 3 × 2,5
- Ochrona
- RCBO 30 mA
Telewizor, komputer, ładowarki; ok. 5–6 punktów na obwód.
Gniazda w sypialni
- Wyłącznik
B16- Przewód · mm²
- 3 × 2,5
- Ochrona
- RCBO 30 mA
Pomieszczenie z więcej niż dwoma gniazdami dostaje własną linię.
Gniazda nad blatem kuchennym
- Wyłącznik
B16- Przewód · mm²
- 3 × 2,5
- Ochrona
- RCBO 30 mA
Czajnik, mikrofalówka i ekspres pracują jednocześnie.
Gniazdo w łazience
- Wyłącznik
B16- Przewód · mm²
- 3 × 2,5
- Ochrona
- RCBO 30 mA
Poza strefami 0–2, z klapką bryzgoszczelną.
Płyta indukcyjna 7 kW
- Wyłącznik
B32- Przewód · mm²
- 3 × 6
- Ochrona
- Własny RCBO 30 mA
Jedna faza: 32 A i 6 mm²; nigdy na obwodzie gniazd.
Pralka
- Wyłącznik
B16- Przewód · mm²
- 3 × 2,5
- Ochrona
- Własny RCBO 30 mA
Długie cykle w pobliżu wody; co najmniej typ A.
Wartości z przykładu poniżej, a nie obliczenie doboru przewodów. Sposób ułożenia, długość linii, grupowanie przewodów i prąd zwarciowy trzeba sprawdzić na miejscu. Płyta podłączona do dwóch lub trzech faz wymaga innego wyłącznika i przewodu. Tabela pomija obwód gniazd w przedpokoju z przykładu (B16).
Plan w praktyce
Typowe mieszkanie dwupokojowe z elektryczną kuchnią. Każdy obwód ma własny wyłącznik różnicowo-nadprądowy, więc jedna usterka wyłącza tylko jeden obwód.
Mieszkanie, przyłącze jednofazowe 50 A
Salon, sypialnia, kuchnia z płytą indukcyjną, łazienka z pralką, przedpokój.
- 1×Obudowa 2×18 (36 mod.), tworzywo, montaż podtynkowy, IP30
- 1×Wyłącznik główny, C50, 2 mod.
- 1×Ogranicznik przepięć (SPD), typ 2, układ 1+1 (CT2), 2 mod.
- 1×Przekaźnik napięciowy, 2 mod.
- 1×Blok rozdzielczy 2P 125 A, 14 zacisków na biegun, 2 mod.
- 2×Wyłącznik różnicowoprądowy z członem nadprądowym (RCBO), B10, 30 mA typ A, 2 mod.
Wygenerowane przez konfigurator na podstawie powyższych danych, z 20% rezerwy miejsca. Twoje mieszkanie będzie inne: podłączenie, pomiary odbiorcze i odbiór należą do elektryka z uprawnieniami SEP.
Planowanie krok po kroku
Sześć kroków od listy pomieszczeń do projektu roboczego, z którym pójdziesz do elektryka.
- 1
Zapisz parametry przyłącza
Liczba faz, wartość zabezpieczenia przedlicznikowego i to, czy do rozdzielnicy dochodzi osobny przewód PE. Jeśli czegoś nie wiesz, zostaw to jako pytanie zamiast zgadywać.
- 2
Spisz pomieszczenia i punkty
Pomieszczenie po pomieszczeniu: punkty świetlne, gniazda i wszystko, co jest na stałe na ścianie. Dopisz gniazda, których dziś brakuje, a nie tylko te, które już są.
- 3
Daj dużym odbiornikom osobne linie
Płyta, piekarnik, podgrzewacz wody, pralka i zmywarka dostają osobne obwody z wyłącznikiem i przewodem dobranymi do mocy znamionowej.
- 4
Dobierz ochronę 30 mA
Gniazda, oświetlenie i każdy obwód łazienki muszą mieć ochronę różnicowoprądową 30 mA. Osobne RCBO ograniczają usterkę do jednego obwodu; wspólne RCD są tańsze, ale wyłączają całą grupę.
- 5
Porównaj sumę z zabezpieczeniem przedlicznikowym
Nie wszystko działa naraz, ale płyta, piekarnik i pralka razem mogą wybić zabezpieczenie 40 A. Jeśli szacunek wychodzi za wysoko, zapytaj OSD o zwiększenie mocy przyłączeniowej.
- 6
Wyeksportuj i przekaż
Wyeksportuj schemat połączeń, listę zakupów i kroki montażu. Elektryk z uprawnieniami podłącza rozdzielnicę do zasilania, wykonuje pomiary, sporządza protokół i dopuszcza instalację do użytku.
Szczegóły, które warto dopilnować
Wymagania
PN-HD 60364 / przepisy lokalne
- Ochrona RCD 30 mA dla gniazd do 32 A i oświetlenia w mieszkaniach (PN-HD 60364-4-41).
- Każdy obwód łazienki za RCD 30 mA; bez gniazd w strefach 0–2 (PN-HD 60364-7-701).
- Wyłącznik dobrany do przewodu, nigdy odwrotnie.
- W starych budynkach z TN-C przewodu PEN nie rozdziela się w rozdzielnicy mieszkaniowej.
- Podłączenie do zasilania, pomiary i odbiór wykonuje elektryk z uprawnieniami.
Częste błędy
Drobne przeoczenia, których łatwo uniknąć
- −Oświetlenie i gniazda na jednym wyłączniku.
- −Płyta grzewcza podpięta do obwodu gniazd kuchennych.
- −Większy wyłącznik „żeby nie wybijało” zamiast szukania przyczyny.
- −Jedna różnicówka na całe mieszkanie: jeden upływ wyłącza wszystko, łącznie z lodówką.
- −Rozdzielnica zapełniona do ostatniego modułu, bez miejsca na przyszły klimatyzator.
Najczęstsze pytania
Ile obwodów w mieszkaniu?
W mieszkaniu dwupokojowym zwykle wychodzi od 8 do 12 obwodów. Policz jeden lub dwa obwody oświetlenia, jeden obwód gniazd na każde pomieszczenie z więcej niż dwoma gniazdami, osobne obwody gniazd w kuchni i łazience oraz po jednej linii na każdy duży odbiornik. Przykład na tej stronie ma dziewięć.
Jaka różnicówka do łazienki?
Wyłącznik różnicowoprądowy lub RCBO 30 mA, typ A, na każdym obwodzie zasilającym łazienkę: oświetlenie, gniazda, podgrzewacz wody i pralkę. Typ AC nie jest już dobrym wyborem dla nowoczesnych urządzeń. Niektórzy producenci pralek zalecają typ F; kieruj się instrukcją.
Czy płyta indukcyjna musi mieć osobny obwód?
Tak. Typowa płyta 7 kW na jednej fazie potrzebuje osobnego wyłącznika 32 A i przewodu miedzianego 6 mm². Przy przyłączu trójfazowym zwykle podłącza się ją do dwóch lub trzech faz przewodem 5×2,5 mm² z wyłącznikiem 16 A. Sprawdź warianty podłączenia w instrukcji płyty.
Czy 40 A wystarczy do mieszkania z kuchnią elektryczną?
Często nie, gdy dochodzą płyta, piekarnik i pralka. Przykład szacuje zapotrzebowanie na ok. 47 A, dlatego ma zabezpieczenie przedlicznikowe 50 A. Jeśli Twoje przyłącze jest mniejsze, zaplanuj mniej dużych odbiorników pracujących naraz albo zapytaj OSD o zwiększenie mocy przyłączeniowej.
RCD czy RCBO w mieszkaniu?
Oba rozwiązania są poprawne, jeśli każdy obwód ma ochronę 30 mA. RCBO są droższe, ale usterka wyłącza tylko swój obwód. Wspólne RCD są tańsze; rozdziel obwody przynajmniej na dwa z nich, żeby oświetlenie i lodówka nie gasły jednocześnie.
Czy mogę sam zrobić rozdzielnicę w mieszkaniu?
Możesz ją zaplanować, kupić aparaturę i zamontować ją na szynie DIN. Podłączenie do zasilania, pomiary rezystancji izolacji i impedancji pętli zwarcia oraz odbiór należą do elektryka z uprawnieniami SEP; w wielu budynkach zabezpieczenie przedlicznikowe jest zaplombowane przez OSD.